Biomechanika sportowa to dziedzina nauki, która zajmuje się doskonaleniem techniki sportowej i zwiększeniem efektywności treningu. Jej rolą jest też konstruowanie narzędzi i przyrządów treningowych, poprzez wykorzystanie zasad biomechaniki ogólnej. Jak wygląda jej praktyczne działanie? Jakie znaczenie ma biomechanika w treningu na siłowni?

Biomechanika w treningu

Biomechanika na siłowni jest wykorzystywana niemal na każdym kroku.

  • Każdy ruch, każde podniesienie, czy przyciągnięcie ciężaru, odbywa się według pewnych zasad biomechaniki. To właśnie ona określa w jaki sposób wykonać dane ćwiczenie, aby przyniosło jak najwięcej korzyści.
  • Wytworem tej nauki są, np. wszystkie maszyny treningowe, które zapewniają najlepszy bodziec w trakcie wykonywania ćwiczenia.

Biomechanika a kinematyka

Kinematyka, dynamika i statyka – to składowe, które budują mechanikę. Ta z kolei stanowi podstawę biomechaniki, nie tylko na siłowni.

  • Głównym przedmiotem badań kinematyki jest zmiana pozycji ciała w przestrzeni, czyli opis jego ruchu. Każda aktywność fizyczna jest oparta o ciąg następujących po sobie ruchów. Tak więc biomechanika człowieka jest nieodłączną częścią sportu.
  • Jak każda nauka, biomechanika posługuje się pewnymi specjalistycznymi terminami, zasadami i metodami badawczymi.

Przy określaniu pozycji ciała i poszczególnych jego segmentów, warto zaczerpnąć wiedzę z zakresu osi i płaszczyzn ciała, które są określane w tzw. ułożeniu anatomicznym człowieka.

Występują trzy umowne płaszczyzny, które przecinają się ze sobą w środku ciężkości ciała pod kątem prostym. Są nimi :

  • płaszczyzna czołowa,
  • płaszczyzna strzałkowa,
  • płaszczyzna poprzeczna.

Oprócz powyższych płaszczyzn, występują również trzy osie określające ich przecięcia. To kolejno:

  • oś pionowa (przecięcie płaszczyzn strzałkowych i czołowych),
  • oś strzałkowa (przecięcie płaszczyzn strzałkowych i poprzecznych),
  • oś poprzeczna (przecięcie płaszczyzn czołowych i poprzecznych).

Łańcuchy kinematyczne

Łańcuch kinematyczny jest kompleksowym układem ruchowym opartym o kombinację kilku kolejno rozmieszczonych stawów. Łańcuchy kinematyczne dzieli się na zamknięte i otwarte.

  • Pierwszy z nich charakteryzuje się ustabilizowaniem dystalnego segmentu, bądź zastosowaniem dużego oporu znacznie utrudniającego, a nawet uniemożliwiającego dany wielostawowy ruch. Przykładowymi ćwiczeniami zamkniętego łańcucha kinematycznego są:
  • Łańcuch kinematyczny otwarty oparty jest o swobodę ruchu w przestrzeni dalszego segmentu ciała. Ruch jest bardziej swobodny i może odbyć się z większą prędkością, lecz kosztem stabilności. Przykładowymi ćwiczeniami są:
    • wznosy hantli bokiem w górę,
    • wyprosty przedramienia z hantlą stojąc,
    • ugięcia przedramion z hantlami stojąc.

Do bezpieczniejszych zaliczane są łańcuchy kinematyczne zamknięte, ponieważ zwiększają siły kompresyjne kosztem sił ścinających w stawach.

Siła, moc i szybkość w biomechanice

Biomechanika ruchu jest oparta o mechanikę. Kolejną składową mechaniki jest dynamika, która określa siły przyczyniające się do powstania ruchu. Jest ona oparta o 3 zasady dynamiki sformułowane przez Isaaca Newtona.

  • W sporcie największe zastosowanie ma druga zasada dynamiki Newtona, która nawiązuje do szybkości oraz siły. Mówi ona, iż siła jest równa iloczynowi masy i przyspieszenia. Tak więc zwiększenie prędkości wymaga większego nakładu siły.
  • Przenosząc powyższą relację na treningi oporowe można zauważyć, że trenując siłowo następuje pozytywny wpływ na wzrost prędkości.
  • Nawiązując do składowych, jakimi są siła i szybkość, bez problemu można wyznaczyć moc, ponieważ jest ona iloczynem obydwu wartości. Na podstawie licznych badań określono, że największa moc jest wyzwalana przy 1/3 maksymalnej prędkości skurczu mięśnia.

Dźwignie w biomechanice

Ciało ludzkie jest jednym wielkim zespołem dźwigni.

  • Określoną aktywność można wykonać dzięki pracy mięśni, które przyczepiają cię w pewnej odległości od stawów.
  • Im ta odległość jest większa, tym większą dźwignię tworzy.

Wielkość włożonej pracy i energii podczas ruchu wzrasta wraz ze wzrostem długości dźwigni.

Grupy funkcjonalne i prawo wzajemnego hamowania

Grupami funkcjonalnymi określa się podział partii mięśniowych w zależności od ich udziału w poszczególnych ruchach. Występują trzy kategorie grup funkcyjnych:

  1. Mięśnie agonistyczne.
  2. Mięśnie antagonistyczne.
  3. Mięśnie synergistyczne.

Prawo wzajemnego hamowania jest prawem występującym w biomechanice. Określa stosunek agonistów do antagonistów. Prawo to definiuje, iż napięcie mięśni agonistycznych powoduje rozluźnienie mięśni antagonistycznych.

Biomechanika w treningu na siłowni

Okazuje się, że ułożenie planu treningowego na siłownię nie jest wcale takie łatwe, jak się wydaje. Sam trening – by był efektywny – musi być też odpowiednio przemyślany i zbudowany. Biomechanika człowieka jest dyscypliną, dzięki której łatwiejsze i szybsze staje się osiągnięcie celów treningowych. To właśnie ona określa w jaki sposób ćwiczyć, aby najszybciej osiągnąć określone rezultaty. Podczas projektowania treningów i wykonywania ćwiczeń, warto na nie spojrzeć z biomechanicznego punktu widzenia.

Rating: 4.0/5. Wg 1 głosu.
Proszę czekać...

Michał Smuszkiewicz

Michał Smuszkiewicz - student AWF Poznań posiadający duży wachlarz wiedzy jak i doświadczenia w zakresie aktywności fizycznej oraz żywienia. Jest osobą ambitną czującą ciągły niedosyt wiedzy. Przekłada się to na to, że każdy trening oraz dieta są przemyślane oraz dostosowane do potrzeb.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Szukaj